کد خبر ۴۵۹۱۴۵ انتشار : ۲۳ دی ۱۳۹۶ ساعت ۰۲:۲۸
گزارشی از هشتمین جشنواره فیلم عمار

نمایشی به پهنه همه ایران از رنج کارگران تا رزم دلاوران

در این جشنواره هم فیلم هایی در نقد وضع بهداشت و معالجه و اشتباه های پزشکی به نمایش درآمد و هم فیلم هایی در مورد رشوه و فساد اداری. عمار تنها جشنواره ای هست که به جای سلبریتی های بی درد و خودنما محل درد دل پدرها یا مادران شهداست.

جشنواره عمار، تنها رخداد فرهنگی در ایران هست که هر دوره، نسبت به قبل رو به جلو حرکت می کند و در ابعاد مختلفی پیشرفت می کند. هشت پارسال، نخستین دوره این جشنواره با کمتر از 20 فیلم کوتاه و مستند که همه آنان نیز به مسائل سال 88 می پرداختند برگزار گردید، اما این نهال بسیار زود رشد و نمو یافت و شاخه های تازه ای به آن اضافه گردید و امروز به یک درخت تناور مبدل شده هست.

  کمتر مساله و رخدادی هست که در سطح و عمق جامعه ما وجود داشته باشد و در جشنواره عمار مطرح نشود؛ از حوادث تاریخی گرفته تا اتفاقات امروز، از روستاهای دورافتاده سیستان و بلوچستان تا شهرهای آمریکا و منطقه های آفریقا و آسیای شرقی.

در این جشنواره هم اراده مردان دلاور در میدان رزم دیده می گردد و هم رنج کارگران تازیانه خورده. هم ریزش های انقلاب را میتوان دید، هم ظهور جوانان نوانقلابی. در این جشنواره هم فیلم هایی در نقد وضع بهداشت و معالجه و اشتباه های پزشکی به نمایش درآمد و هم فیلم هایی در مورد رشوه و فساد اداری. عمار تنها جشنواره ای هست که به جای سلبریتی های بی درد و خودنما محل درد دل پدرها یا مادران شهداست. 

 نکته با اهمیت این هست که همه این مباحث توسط فیلمسازان جوان و نوخاسته گردآوی می گردند، به همین سبب هم زیادی از این فیلم ها در فاز امتحان و خطا قرار دارند، چون جشنواره عمار فضایی هست برای اکتساب تجربه استعدادهای جوان و دارای داعیه های مثبت. هم از این روست که میتوان عمار را شورشی بر علیه بافت های کهنه سینمای ایران دانست؛ سینمایی که همه فیلم هایش شبیه به هم شده اند. اغلب آثاری که این روزها روی پرده سینماهای کشور شاهد هستیم یا کمدی هایی بی درد و بدون محتوا می باشند که گویی از روی هم سری دوزی می گردند و یا فیلم های سیاه نمایی می باشند که سازندگان آنان از روی دست اصغر فرهادی کپی برداری می کنند، اما جشنواره عمار می خواهد تا این نظم را به هم بریزد و خونی تازه در رگ های سینمای ایران جاری سازد. هر چند که بعضی از فیلم هایی که سال کنونی در جشنواره عمار به نمایش درآمدند، فراتر از سطح متوسط سینمای حرفه ای بودند. نظیر مستند «قائم مقام» که یکی از جوایز مخصوص را هم دریافت نمود.

 

نخستین جشنواره سینمایی برای کارگران

مهمترین اتفاق در هشتمین جشنواره عمار، کانون قرار گرفتن کار و کارگر به عنوان موضوع مخصوص این جشنواره بود. با توجه به حوادثی که طی سال های موخر در عرصه اقتصاد رخ داده و برخلاف موازین اقتصاد مقاومتی، فشار بر قشر محروم و مستضعف افزایش یافته هست، جشنواره عمار هم به سمت پشتیبانی از این اقشار رفته هست. به همین سبب هم حتی پوستر این جشنواره هم با عکسی از کارگرها طراحی شده هست. سال گذشته هم در این جشنواره فیلم هایی چون «داد» و «فراموش شدگان» با این مضمون به نمایش درآمده بود، اما سال کنونی توجه به این موضوع پررنگ تر گردید.

یکی از این آثار «زمستان یورت» بود که به عنوان فیلم مراسم افتتاحیه هشتمین جشنواره عمار به نمایش درآمد. این مستند به روایت آنچه بر سر کارگران معدن یورت آمد می پردازد. معدن یورت، همان معدن زغال سنگ در آزادشهر هست که فروریخت و ده ها نفر از کارگران در آن جان شکست خوردند. این مستند به رغم بعضی از ناتوانی های ساختاری اما به علت پرداختن به این موضوع و نمایش وضع خانواده های کشته شدگان این حادثه، با ارزش هست.

فیلم «تلکه» هم از آثار قایل ملاحظه این دوره از جشنواره عمار بود که به قسمتی از معضلات اقتصادی پرداخته بود. این مستند روایتگر رشوه و فساد اداری در بعضی از نهادهای دولتی هست. این مستند اهتمام کرده تا ضمن افشای چنین مسائلی، به لطمه شناسی نیز پرداخت کند. فیلم های مستند «کارخانه جهان» هم با طرح مساله بیکاری، به ارزیابی اقتصاد چین می پردازد و نشان می دهد که این کشور چه طور توانسته بازارهای جهان را فتح کند. مستند «گیلن باره» نیز به اثرگذاری حوادث سال 88 بر اقتصاد و تحریم ها بر علیه ایران پرداخته هست.

علاوه بر این فیلم های داستانی کوتاهی چون «ژاکت»، «راهنما» و ... نیز به مباحث اجتماعی و مشکلات قشر ضعیف جامعه پرداخته اند.

علاوه بر اهمیت نمایش این چنین فیلم ها، اما به نظر می آید که جشنواره عمار باید الگویی جدید و متمایز از نقد اجتماعی در سینمای داستانی را نیز پی ریزی کند، چون طی سال های موخر، سینمای اجتماعی در ایران به تکرار دچار شده هست و همان طور که بیان داشتیم، فیلم هایی که در مورد معضلات اجتماعی ساخته می گردند، اغلب کپی آثار اصغر فرهادی می باشند. این نوع فیلم ها زیادتر متمایل به القای بن بست و سیاه نمایی می باشند و توان راهگشایی و رسیدن به عمق و کنه جامعه را ندارند.

جشنواره عمار توان دارد با برپایی کارگاه ها و نشست هایی در حوزه فیلمنامه نویسی، شاخص های حقیقی و اولویت هایی که باید در سینمای اجتماعی پرداخته گردد را به فیلمسازها و فیلمنامه نویس های جوان تعلیم دهد.

 

دوئل با داعش با جنگ افزار دوربین

  اما بخش قابل ملاحظه ای از فیلم های جشنواره عمار را آثاری در مورد جبهه مقاومت و مدافعان حرم تشکیل داد. یکی از این فیلم ها که پاداش مخصوصی را هم دریافت نمود «با حوصله زندگی» اسم دارد. این مستند به جای نمایش جنگ و اتفاقات نظامی در سوریه، به وضع تراژیک کودکان در دو شهر تحت اشغال داعش یعنی فوعه و کفریاست پرداخته هست. اتفاق جالب این بود که در مراسم اختتامیه جشنواره عمار، مادر یکی از این کودکان، برای تشکر از وحید فراهانی، کارگردان مستند «با حوصله زندگی» یک عروسک را همراه با نامه ای برای وی ارسال کرد.

««فرزند ایران» عنوان یکی دیگر از آثار تمجید شده هشتمین جشنواره عمار هست که به یک شهید مدافع حرم اهل سنت می پردازد. البته این مستند از شهید عمر ملازهی که موضوع کلیدی هست فرا تر می رود و به وضع مردم شهر و محله زندگی او در سیستان و بلوچستان هم می پردازد. حتی بخش‌هایی از جغرافیا، آداب و رسوم و جلوه‌های فرهنگی مردم در این خطه از جنوب شرق ایران نیز در این مستند به عکس کشیده شده هست.

««حرمان» نیز مستندی ماجراجویانه و جست‌وجوگرانه هست. راوی این فیلم یک جوان کُرد سنی هست که برای کشف واقعیت آنچه در موصل عراق می گذرد، به آنجا می رود. این مستند اهتمام کرده تا ناگفته‌هایی در مورد داعش از زبان مردمی که تحت خلافت این جریان تکفیری بودند را افشا کند. او در ادامه با نیروهای عکس العمل فوری در عراق همراه می‌شود. در این فیلم، تصویرهایی از طراحی عملیات و دوئل رو در روی این نیروها با داعش را می‌بینیم. عکس ها جنگی فیلم تازگی ندارند و سخن و طرح تازه ای دیده نمی‌شود، اما آنچه در این فیلم معروف هست، نمایش نزدیکی و رفاقت شیعه و سنی هست. بویژه آن بخش از فیلم که با زن و شوهرهایی که یکی شیعه هست و دیگری سنی گفت و گو می‌شود و آنان می‌گویند که به طور اساسی اختلافی با هم ندارند و یک مرد سنی می‌تواند عاشق یک زن شیعه گردد و با او ازدواج کند.

مستد «قصر قند» هم یکی دیگر از آثار قایل ملاحظه بود که به دوئل نیروهای نظامی ایران با یکی از جریان های تکفیری در شرق کشور می پردازد. این مستند علاوه بر موضوع مهمش، ساختاری چشم نواز و هیجان انگیز دارد و توان دارد بیننده عام و طرفدار تفریح و سرگرمی را هم متقاعد کند.

افق های آینده جشنواره عمار

جشنواره عمار در حوزه مستند، به جایگاه خوبی دست پیدا کرده هست، اما هنوز در راستای فیلم سینمایی و داستانی دچار کم بودن هست. سال کنونی هم چند فیلم کوتاه و نیمه بلند داستانی در این جشنواره به نمایش درآمد. من جمله فیلم «بعد از ظهر» که روایتگر یک داستان ملتهب و پر کشمکش در مورد حوادث سال 88 هست. افق آینده جشنواره عمار برای افزایش تأثیرگذاری بر مردم و علاوه بر این سینمای ایران، رفتن به سمت تولید فیلم های سینمایی داستانی نیرومند هست. اگر جشنواره عمار بتواند به چنین هدفی برسد، توان دارد موازنه نیروها در سینمای حرفه ای را به سمت شاخص های انقلابی عوض شدن دهد.

پایگاه بصیرت

انتهای متن/

سامانه پیامک : 30008830303000پست الکترونیک: info@zakernews.ir