کد خبر ۲۱۵۱۲۹ انتشار : ۲۴ مرداد ۱۳۹۵ ساعت ۱۰:۱۷

محیط بانان دغدغه معیشت دارند

تهران-ذاکرنیوز- روزنامه آرمان در صفحه گزارش اجتماعی برای بررسی مشکلاتی که محیط بانان با آنها دست و پنجه نرم می کنند و ضرورت فرهنگ سازی و آموزش برای کاهش تخلف به وسیله شکارچیان گفت وگویی را با هومان خاکپور منتشر کرد.

در گزیده ای از این گفت وگو که در شماره یکشنبه 24 مرداد 1395 هجری خورشیدی با کارشناس محیط زیست منتشر شد، آمده است: چند سالی است که اخبار تلخی از کشته و مصدوم شدن تعدادی از محیط بانان کشور در رسانه ها منتشر می شود؛ اخباری که نشان دهنده نبود حمایت های قانونی مناسب از حافظان محیط زیست است. تاکنون119محیط بان در برخورد با شکارچیان غیرمجاز جان خود را از دست داده و 360 نفر نیز با صدمات ناشی از برخورد با شکارچیان دست و پنجه نرم می کنند. محیط بانان افرادی هستند که تحت استخدام سازمان حفاظت محیط زیست به امور حفاظت و کنترل عرصه های طبیعی و حیات وحش کشور مشغول هستند و از نظر قوانین استخدامی، کارمند دولتی محسوب می شوند، اما با توجه به شرایط کاری وضعیتی شبیه نیروهای انتظامی یا شبه نظامی دارند. از جمله مهم ترین مشکلات محیط بانان می توان به سخت و زیان آور بودن شغل اشاره کرد.
هر محیط بان به طور کلی در ماه بین هشت تا ١٨ روز را در مناطق حفاظت شده در ماموریت به سر می برد. محیط بانان در بسیاری مواقع هنگام رویارویی با شکارچیان غیرمجاز، با خطر درگیری، زخمی شدن و مرگ مواجه هستند و متاسفانه به دلیل خلا های قانونی اگر در درگیری با شکارچیان غیرمجازی که به روی آنها اسلحه می کشند، اقدام به شلیک کنند و شکارچی کشته شود به جرم قتل زندانی می شوند و ممکن است حتی اعدام هم بشوند. آنچه در ادامه می خوانید نظرات هومان خاکپور، کارشناس محیط زیست، درباره وضعیت محیط بانان است.
**نقش محیط بانان را در جلوگیری از تخریب محیط زیست چگونه ارزیابی می کنید؟
در اکثر کشورهای پیشرفته باور بر این است که برای حفاظت از محیط زیست باید به ترویج آموزش و ارتقای فرهنگ عمومی پرداخت و به این ترتیب با ایجاد آموزش بین مردم بتوان با ارتقای آگاهی مردم از محیط زیست و طبیعت حفاظت و صیانت کرد. وقتی مشارکت مردم در حفاظت از محیط زیست ارتقا یابد طبیعتا مساله محیط زیست مورد توجه همگان قرار می گیرد. باید در کنار آموزش و مشارکت های همگانی نیروهایی تحت عنوان محافظان طبیعت و محیط بان نیز وجود داشته باشد تا با اندک افرادی که با وجود آموزش های محیط زیستی باز هم به دنبال سودجویی و منفعت طلبی هستند برخورد شود.
نمی توان بر این باور بود که برخورد با متخلفان بی فایده است و فقط با مشارکت مردم می توان جلوی بروز این آسیب ها را گرفت. در جوامع توسعه یافته نیز با توجه به مشارکت ها، ارتقای آگاهی و دانایی عمومی با محیط زیست برخورد می شود، اما با این شرایط باز هم حضور محیط بانان و محافظان جنگل ها و مراتع ضروری است.
برای مثال در کشورهای توسعه یافته با وجود اینکه مردم از لحاظ فرهنگی از رشد مناسبی برخوردار هستند، اما باز حضور پلیس در محیط های گوناگون وجود دارد تا با خاطیان احتمالی برخورد کند. وضعیت در طبیعت هم به همین منوال است. نمی توان حضور محیط بانان را به هیچ عنوان منکر شد. هر چند که باید در کنار حضور محیط بانان توجه به مشارکت های مردمی نیز در اولویت قرار گیرد. حضور محیط بان و مردم برای بها دادن به طبیعت در کنار هم لازم و ملزوم یکدیگر هستند، چون بدون حضور مردم یا صرفا بدون حضور محیط بان هیچ عملکرد مثبتی انجام نمی شود. اما در کشور ما توجه به هر دو بخش مغفول مانده است. این در حالی است که در بحث حفاظت فیزیکی از منابع طبیعی از لحاظ کمی با کمبود شدید نیرو مواجه هستیم و تقریبا در کشور یک دهم استانداردهای جهانی نیروهای محیط بان و محافظان جنگل و مرتع فعالیت می کنند. این عدم تناسب تعداد محافظان در عرصه های مختلف باعث شده تا کیفیت حفاظت و کیفیت پیشگیری در عرصه های محیط زیستی تنزل یابد.
**وضعیت آموزش به محیــط بانان را چگونه ارزیابی می کنید؟
از لحاظ کمی با کمبود نیرو، محافظ و محیط بان مواجه هستیم، اما همین تعداد محیط بان هم از لحاظ آموزش های مهارتی با کمبودهای گوناگونی مواجه هستند. متاسفانه تاکنون امکانات و تجهیزات مناسبی در اختیار این جمعیت اندک گذاشته نشده است. این در حالی است که محیط بانان باید از وسایل نقلیه و امکانات مناسب برخوردار باشند. از سوی دیگر این نیروها از آموزش های سالانه نیز برخوردار نیستند و هنوز این قشر از آگاهی و دانش لازم برای پیشگیری از تخلفات در حوزه محیط زیست برخوردار نیستند. باید در بحث آموزش محیط بانان و آموزش محافظان جنگل تلاش شود. باید برای این افراد از لحاظ فیزیکی و جسمانی برنامه های ورزشی و استقامتی برگزار شود تا به این ترتیب بتوان محیط بانان را هم از لحاظ علم و آگاهی و هم از لحاظ فیزیکی مطابق با استانداردهای روز دنیا تربیت کرد.
متاسفانه برخی از مشکلات موجود در قالب امنیت محیط بانان به دلیل عدم وجود آگاهی مناسب این قشر بروز می کند. از سوی دیگر وضعیت دریافتی ها و شرایط مالی متناسب با سختی کار این افراد نیست. اکثر محیط بانان با مشکلات جدی تامین معیشت خانواده مواجه هستند و این امر از لحاظ خانوادگی ذهن آنها را درگیر می کند.
باید نحوه پرداختی محیط بانان متناسب با سختی و حساسیت کاری آنها باشد. این قشر از لحاظ روانی در معرض خطر هستند. باید با تامین نیازهای معیشتی خانواده محیط بانان از شدت دغدغه های این قشر کاسته شود. با وجود حساسیت های موجود در زمینه شغل محیط بانی به نسبت باید شرایط مناسب از جمله افزایش دریافتی ها و کم و کیف شیوه های بازنشستگی این افراد مورد توجه و رسیدگی قرار گیرد.
**درباره فعالیت محیط بانان و نگهداری اسلحه چند قانون وجود دارد و طبیعتا برداشت های متفاوتی نیز از این قوانین اعمال می شود. برای مثال اخیرا شاهد شهادت سه محیط بان بودیم. در این زمینه قوانین چگونه اعمال می شود؟
در این زمینه خلأ های قانونی وجود دارد، اما همه اشکالات موجود را نمی توان به قانون اشاعه داد. در شرایط موجود باید برای رفع خلأهای قانونی حمایت های قضائی مناسبی از محیط بانان انجام شود تا این قشر با اطمینان بیشتری به فعالیت بپردازند. هم اکنون لایحه حمایت از محیط بانان تهیه شده و از سوی دولت به مجلس ارسال شده است، اما همچنان این لایحه به شکل منفعل در کمیسیون های مجلس مانده است. انتظار می رود برای ارتقای برنامه های حمایتی از محیط بانان هرچه زودتر این قوانین تصویب شود تا امنیت خاطر نسبی برای این قشر فراهم شود. تاکنون 119محیط بان شهید شده اند. این امر نشان می دهد که هنوز در بخش فرهنگی اقدامات موثری انجام نشده است.
در اصل این نارسایی به نگرش عمومی جامعه مربوط می شود و برای ارتقای آن باید از سازمان محیط زیست و دیگر سازمان های متولی محیط زیست و طبیعت انتظار فعالیت داشت. برای صیانت و نگهداری از محیط زیست باید بخش اجتماعی جامعه وارد عمل شود تا به این ترتیب بتوان خشونت و قانون گریزی را در جامعه تنزل داد. انتظار می رود سازمان محیط زیست و سازمان جنگل ها و مراتع نیروهایشان را هم از بعد روحی و روانی و هم از بعد فیزیکی و جسمانی به حدی آماده کنند تا آنها از توان مناسب برای حفاظت از خود برخوردار باشند. در این شرایط محیط بانان با چالاکی و آمادگی لازم می توانند در مقابل متخلفان ایستادگی کنند.
باید سازمان برای محیط بانان دوره های آموزشی را به شکل جدی برگزار کند تا در این شرایط محیط بانان از لحاظ جسمانی و تجهیزات سخت افزاری مجهزتر از گذشته به فعالیت بپردازند. این در حالی است که وقتی محیط بانان توانایی حفاظت از جان خود را داشته باشند به نسبت میزان خطرپذیریشان نیز کاهش می یابد و به این ترتیب خطرات احتمالی برای این قشر کاهش می یابد.
*منبع: روزنامه آرمان
**گروه اطلاع رسانی**9368**2002

سامانه پیامک : 30008830303000پست الکترونیک: info@zakernews.ir